برای خیلی از ماها پیش می‌آید که در دانشگاهی که در آن تحصیل می‌کنیم، یا شرکتی که در آن کار می‌کنیم و یا به بهانه‌ی مناسبت خاصی برای گروهی از افراد سخنرانی بکنیم، یا به ارائه‌ی پژوهش‌های قبلی خود بپردازیم. کسانی که سخنرانی کردن بخشی از شغلشان را تشکیل می‌دهد، می‌دانند که مهارت قابل قبول در سخنرانی بعد از چندین دوره‌ی انجام آن کسب می‌شود. به بیان دیگر سخنرانی مهارتی است که افراد برای یادگیری آن نیازمند تکرار و تجربه‌ی آن می‌باشند؛ هیچ کس سخنران به دنیا نمی‌آید. اگر شما هم همانند من قرار است در آینده برای سمینار دانشگاهی و یا پایان‌نامه‌ی تحصیلی خود سخنرانی ترتیب دهید و تجربه‌ی لازم برای سخنرانی ندارید و شرایط کسب آن نیز فراهم نیست، شرکت در مجالس سخنرانی دیگرانی که سخنرانی بخشی از زندگی روزمره‌شان می‌باشد، می‌تواند کمک بسیاری در کسب مهارت باشد. در یک نوشته‌ی کوتاه به معرفی یکی از منابع ارزشمند برای کسب مهارت‌های سخنرانی و چند مقاله‌ی خواندنی حاوی نکات آموزنده، خواهم پرداخت.

TED: اندیشه‌هایی که سزاوار انتشار هستند

سالانه چندین هزار همایش متعدد در رابطه با موضوعات مختلف در اقسا نقاط جهان برگزار می‌گردد که در آن افراد مختلف به ارایه‌ی نتایج تجربیات و پژوهش‌های خویش می‌پردازند. بخشی از این سخنرانی‌ها — که توسط موسساتی برگزار می‌شود که درک درستی از حقوق مؤلف و مدل‌های تجاری جدید دارند* — آزادانه و از طریق اینترنت در اختیار عموم قرار می‌گیرند که علاوه بر آموزندگی، می‌تواند منبع ارزشمندی برای کسب مهارت در زمینه‌ی سخنرانی نیز باشد. TED (مخفف Technology, Entertainment and Design) عنوان موسسه‌ای است که هر ساله (از سال ۱۹۸۴) اقدام به برگزاری همایشی می‌کند که در آن افراد متفکر و فعال از کشورهای سرتاسر جهان به ارایه‌ی اندیشه‌های الهام بخش و تجربیات با ارزش خویش می‌پردازند. تعداد کثیری از این سخنرانی‌ها از طریق سایت رسمی TED بصورت فایل تصویری قابل دریافت می‌باشد. در میان ویدئوهای این سایت سخترانی‌های بسیاری در ارتباط با علوم مختلف، تکنولوژی، تجارت، سیاست، هنر، پیامدهای جهانی که دنیای ما با آن مواجه است و… خواهید یافت. این منبع ارزشمند علاوه بر الهام بخش بودن در ارتباط با حوزه‌ی پژوهشی یا کاری شما، می‌تواند حاوی نمونه‌های موفقی از سخنرانی‌های تمام عیار نیز باشد.

برای شروع توصیه می‌کنم نحوه‌ی ارائه‌ی گرم و صمیمی الیزابت گیلبرت نویسنده (درباره‌ی منبع خلاقیت نوابغ) و یا ارائه‌ی همراه با طنز و شوخی هانس راسلینگ پزشک و محقق (درباره‌ی تفسیر شاخص‌های آماری در کشورهای در حال توسعه) را ببینید (می‌توانید ویدئوها را با فرمت mp۴ از طریق لینک موجود در همان صفحه داونلود بکنید). اگر فکر می‌کنید که اضطراب و نگرانی شما حین انجام سخنرانی امری غیر طبیعی است، بد نیست بدانید که حتی پژوهشگران موفقی چون پنی ماس از دانشگاه MIT (سخنرانی درباره‌ی تکنولوژی «حس ششم») نیز هنگام ارائه خیلی مضطرب نشان می‌دهند، ولی حتی لرزش صدای سخنران برای خیلی از شنوندگان یک امر طبیعی به حساب می‌آید و مانع از به هیجان آمدن آن‌ها از دیدن نتایج موفق پژوهش‌های انجام شده در مدیا لب دانشگاه MIT نمی‌شود، مگر خود سخنران دلهره‌ی خویش را امری جدی جلوه دهد.

همچنین بخوانید

برای مطالعه‌ی بیشتر، بیست ترفند برای ارائه‌ی بهتر، از کمرن مُل، نکات کلیدی ارائه، از ادوارد تافت و هجده نکته‌ی کلیدی برای یک ارائه‌ی موفق، از اسکات یانگ (لایف‌هک) را بخوانید. حیف است که حرفی از سخنرانی زده شود و اسمی از استیو جابز استاد فن بیان (بخوانید استاد تور کردن بازار مصرف!) برده نشود. توصیه می‌کنم ده ترفند ارائه از نطق به یاد ماندنی استیو جابز در مک‌ورلد اکسپو ۲۰۰۸، از کارمین گالو (بیزینس ویک) و مقایسه‌ی بیل گیتز و استویو جابز از لحاظ استعداد سخنرانی، از گر رینالدز را حتما بخوانید — ظاهرا استعداد اصلی بیل گیتس در همان حوزه‌ی شایعه پراکنی علیه لینوکس و جنبش نرم‌افزار آزاد خلاصه می‌شود!

اگر سخنرانی بخشی از حرفه‌ی کاری شما محسوب می‌شود، به گمانم نباید هیچ کدام از مطالبی که گر رینالدز در وبلاگش Presentation Zen (نویسنده‌ی کتابی با همین نام) می‌نویسد را از دست بدهید.

* بسیاری اعتقاد دارند که حقوق مولف یعنی مانع از انتشار چیزی شدن، زیرا انتشار آن را در منافات با موقعیت علمی، هنری، اجتماعی و یا منافع مادی خویش می‌بینند. بزودی در این باره مفصل بحث خواهم کرد.