عمران^۲.۰

روی سخنم با طراحان وب و عصرونه‌ی عزیز که خواستن نظر خواننده‌های وبلاگشون رو در مورد ویژگی‌های یک طرح خوب برای قالب وبلاگ، بدونن. قبلش این رو بگم که حیطه‌ی طراحی وب دیگه برنامه نویسی نیست که اگر بخوام یه مطلب براش بنویسم کلی نگرانی داشته باشم و سوراخ سمبه‌های اینترنت رو بهم بریزم تا مبادا یه جایی اشتباه بکنم و آبروم بره! تجربه‌ی طراحی من در زمینه‌ی وبلاگ فقط کمی از عمر وبلاگستان کمتر و طبیعیه که تو این حوزه راحت‌تر بتونم اظهار نظر بکنم. در چند نوشته‌ی دنباله‌دار سعی خواهم کرد ویژگی‌های یک قالب خوب و استاندارد برای وبلاگ (و نه یک سایت در حالت کلی و یا مجله‌ی اینترنتی) رو بیان بکنم. توجه داشته باشید که گفتم یک قالب استاندارد و نه زیبا. اولا تعاریفی که برای زیبایی برای یک وبلاگ می‌شه، بسته به مخاطب‌های اون وبلاگ و بالطبع سلیقه‌ی اون‌ها می‌تونه متغیر باشه، ثانیا نگاه من به زیبایی بیش‌تر پراگماتیستی (کارکرد گرایانه، جلوتر توضیح خواهم داد)، ثالثا ازتون خواهش دارم مطالبی رو که قصد دارم اینجا ذکر بکنم رو حمل بر سلیقه‌ی شخصی من در طراحی وب نکنید و بعنوان یک پیشنهاد دوستانه از طرف یکی از مخاطبانتون که بیشتر ساعات روز رو صرف خوندن مطالب مفید در وبلاگ‌هاتون می‌کنه و نه یک طراح وب بپذیرید.

فکر می‌کنم تو یکی از اسناد مربوط به وردپرس بود که خوندم اهمیت طراحی در یک سایت در ۲۰ ثانیه‌ی اول که خودش رو نشون می‌ده چون سایت بعدی فقط به فاصله‌ی یک کلیک با سایت شما فاصله داره. با وجود انبوه وبلاگ‌های فارسی که امروزه در وبلاگستان وجود داره باور بکنید تنها ابزاری که شما به عنوان یک طراح وب برای جلب توجه مخاطبانتون زمانی که برای «لحظه‌ی اول» از سایت‌تون بازدید می‌کنن دارید «یک طرح زیباست» و نه «محتوای سایتتون» (کلی عرض می‌کنم، شاید این گفته درمورد مخاطبان خاص صادق نباشه). من اما پا را از این نویسنده‌ی محترم فراتر خواهم نهاد و به شما خواهم گفت که کارکرد زیبایی در یک سایت فقط به همین ۲۰ ثانیه‌ی اول محدود می‌شه! و بعد از گذشت این چند ثانیه، راحتی مخاطب با سایت شما، کارکرد (Web usability) و قابلیت دسترسی (Web accessibility) سایت شماست که اون رو ترغیب به ادامه‌ی خواندن و بازدیدهای بعدی می‌کنه.

بعد از این مقدمه‌ی طولانی در ادامه و در طی چند نوشته‌ی دنباله دار، سعی خواهم کرد به مهمترین ویژگی‌های یک وبلاگ که سبب می‌شه مخاطب با سایت شما احساس راحتی بکنه و راحت‌تر بتونه با اون ارتباط برقرار بکنه اشاره بکنم و یک سری مقالات خوبی که قبل‌ترها باهاشون مواجه شدم رو معرفی بکنم و البته منتظر نظرات شما و مقالات پیشنهادی شما هم هستم.

۱

سادگی، سادگی، سادگی… هیچ متوجه هستید که همه صداشون در اومده؟ این مطلب رو در ۳۵degree بخونید! من نمی‌فهمم ماها چمون شده، چه اتفاقی افتاده که سادگی دیگه خوب نیست و بدرد نمی‌خوره؟ لطفا وقت بگذارید و کامنت‌هایی رو که بعنوان یک طراح وب پای این مطلب عصرونه گذاشتید رو بخونید و با کامنت‌های مخاطبانتون در اون مطلب بالایی مقایسه بکنید! هدف ما از طراحی این نیست که قدرتمون رو در خلق افکت‌های آژاکسی و فلش به رخ مخاطبانمون بکشیم، مطمئن باشید این جور قدرت نمایی‌ها فقط برای ماهاست که اهمیت داره و اون‌ها حتی متوجه‌شون هم نمی‌شن!

چرا وقتی که می‌تونیم از روش‌های متعدد CSS که در همه جای اینترنت رایگان آموزش داده می‌شن استفاده بکنیم، باز می‌آیم از فلش، جاوااسکریپت و یا آژاکس که استفاده از اون‌ها بخاطر ایرادهایی که از لحاظ دسترسی (چه توسط کاربران و چه توسط موتورهای جستجو) بهشون وارد هست، توصیه نمی‌شه، استفاده می‌کنیم‌. این مطلب رو در Dev.Opera بخونید؛ ما بعنوان یک طراح وب حق نداریم بین تکنولوژی‌های جدید و خیره کننده و بخش عمده‌ای از مخاطبانمون، گروه اول رو انتخاب بکنیم تا این طوری ثابت کرده باشیم که حرفه‌ای هستیم، حرفه‌ای بودن و حرفه‌ای طراحی کردن اصلا به این نیست که، این بستگی به میزان موفقیتمون در ایجاد ارتباط با مخاطب‌هامون داره.

من مخالف تکنولوژی‌هایی مثل آژاکس یا فلش نیستم و حتی اعتقاد دارم وب ۲.۰ و نرم‌افزارهای مبتنی بر وب سهم بزرگی از پیشرفت‌هاشون رو مدیون این دو تکنولوژی و قابلیت‌هایی که این دو از لحاظ رابط گرافیکی (GUI) برای این گونه نرم‌افزارها بوجود آوردن، هستن. ولی می‌دونم که استفاده کردن از فلش و آژاکس در وبلاگ‌ها و یا سایت‌هایی که نیاز به دسترسی توسط اقشار مختلف جامعه با استفاده مرورگر‌های مختلف و با تنظیمات متفاوت دارن، یک اشتباه بزرگ.

و علاوه بر این، تصور این که افکت‌هایی مثل باکس‌ها، گوشه‌های گرد، سایه‌ها، انعکاس‌های آینه‌ای و آیکون‌های بزرگ جزوی از ویژگی‌های سایت‌های وب ۲.۰ محسوب می‌شن یک اشتباه مرسوم و تنها دلیلش هم، صرفا همزمانی یک جهش چشم‌گیر در اینترنت با یک مد طراحی همه‌گیر (من بهش می‌گم اسمشینگ زدگی)، که البته گذراست. اگر واقعا با من موافقید که طراحی هنر، لطفا خودتون رو محدود به این نوع کپی کاری‌های کورکورانه نکنید و سعی بکنید با اعتماد بنفس بیشتری روش مخصوص به خودتون رو در طراحی پیش بگیرید.

در رابطه با استانداردهای وب، کارکرد و دسترسی در وب این مقاله‌ی عالی رو در وبلاگ شاهو طوفانی بخونید.

۷ نظر برای “ساده زیباست؛ یا زیبایی به چه کارت می‌آد! ساده خوبه | قسمت اول”

1. نوید
   ۲۶م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۱۱:۴۱ ب.ظ

   مطلب خیلی خوبی بود.
   سادگی مسلما خیلی مهمه در دنیای امروز. این سادگی در طراحی سایت هم خیلی از اهمیت بالایی برخورداره.
   به نظر من یک طراحی خوب اینه که همه این فاکتور ها رو داشته باشه. کلا هرگونه زیاده روی خوب نیست.
   بطور مثال برای من سایت هایی که نظرم رو واقعا جلب کردن یکی سایت شرکت اپل و یکی هم سایت بنیاد موزیلا بود.
   شرکتی مثل اپل که محصولات بسیار داره سایتش در عین حال خیلی ساده طراحی شده و از تکنولوژی های روز دنیا هم به اندازه و به خوبی استفاده کرده.

   در کل از نظر من یک طراحی خوب طراحی هستش که مهمترین اطلاعات رو به ساده ترین شکل به مخاطبانش بده…

2. احمد رضا زاهدی
   ۲۸م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۱۱:۵۳ ق.ظ

   با تشکر به نکته جالبی اشاره کردید ولی تکنالوژی اجکس یک راه جدید هست برای سادگی، و کاربران هم هیچ مشکلی با اون ندارند، و موتورهای جستجو هم همینطور، البته اگر درست و بجا استفاده بشه، مثلا چرا انواع فرمها … با استفاده از اجکس نباشند، شخص خودم هیچوقت تمایل به نظر دادن در وبلاگها ندارم با اینکه همیشه حرفی برای گفتن داشتم اما حوصله منتظر ماندن برای دوباره بارگذاری شدن یک صفحه را نداشتم و ندارم.
   با تشکر مجدد، من عاشق css هستم!

3. نیما رسولی
   ۲۸م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۲:۴۶ ب.ظ

   قبل از اینکه این مطلب رو بخونم، از عنوان و خود طراحی ساده ای که این وبلاگ داره تقریباً تا آخرشو گرفتم. به نظر من نکته هایی رو هم میشه علاوه بر چیزایی که گفتید اضافه کرد:
   اگه مبنای این بحث رو وبلاگ های فارسی بگیریم و از اونجاییکه وبلاگ های فارسی بیشتر توسط کاربرای داخل ایران دیده میشن، باید سرعت پایین مرور اینترنت رو هم اضافه کنیم چرا که با پایین بودن سرعت اینترنت عملاً استفاده از آژاکس و فلش کاربری وبلاگ رو تا حدود خیلی زیادی پایین میاره و می تونه قابل توجیه نباشه که یک وبلاگ سنگین رو طراحی کنیم.
   گذشته از این موضوع احساس می کنم شاید این عدم سادگی وبلاگ ها، باعث شده که این مطلب شما یه حالت عصبانی پیدا کنه (البته فقط یه حسه). اگه این حالت در مطلب نباشه، به نظرم تاثیر بیشتری در مخاطب میگذاره.
   به نظر من یکی از موضوعاتی که باعث میشه یه وبلاگ خوب طراحی بشه، پیاده شدن کامل ایده های طراح اون وبلاگه که با هر وسیله ای مثل تکنولوژی های جدید توجیح پیدا می کنه. خیلی ها هستن که با پیاده کردن کارهای عجیب و غریب لذت می برن و همین لذت باعث میشه که طراحی خودشون رو ادامه بدن تا جاییکه ممکنه به یه اثر هنری تبدیل بشه. اینکه گفتید کار حرفه ای، یا چشم و هم چشمی، به نظر من تا یه حدی درسته. بطور مطلق نمی تونه درست باشه. هر کسی که توی وبلاگی که طراحی می کنه کارهای اضافی زیادی داشته باشه، ممکنه بخاطر این نباشه که بخواد اثبات کنه حرفه ایه.
   به هر حال موضوع جالبی رو شروع کردید و من هم تنها نظر خودم رو گفتم که می تونه بسیار ایرادمند باشه!

4. رضا
   ۲۸م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۷:۱۷ ب.ظ

   دوست عزیز من متوجه نشدم که Css چه ربطی به falsh و ajax داره که شما اینطور تشبیه کردید.
   طراحی امری سلیقه ای است و نمی توان الگوی واحدی برای آن انتخاب کرد. یکسری مثل شما علاقه به سادگی دارند و یکسری دیگر هم به زیبایی علاقمندند.
   تو طراحی باید حد تعادل را رعایت کرد.

5. یاسین الوندی
   ۲۸م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۷:۴۵ ب.ظ

   @ نیما رسولی درباره‌ی نکته‌ای که بهش اشاره کردی (سرعت بارگذاری صفحات) در واقع این هم جزو مسائلی که قصد دارم بهش بپردازم. در این مورد من هم با تو موافقم، با این تفاوت که فکر می‌کنم هر چقدر هم که سرعت اینترنت بالا باشه ما همواره به سایت‌هایی که سریع بارگذاری می‌شن نیاز خواهیم داشت. با وجود تعداد بسیار زیاد سایت‌هایی که هر کدوم از ماها روزانه باز دید می‌کنیم، حتی ۲ ثانیه هم زمان خیلی زیادی.

6. یاسین الوندی
   ۲۸م اردیبهشت ۱۳۸۷ در ۸:۰۶ ب.ظ

   @ رضا تاکید من بر سادگی دلیل بر نادیده گرفتن زیبایی نیست، من مخالفتی با زیبایی ندارم. ولی اعتقاد دارم در طراحی از اون‌جایی که شما دارید با طیف ثانی ارتباط برقرار می‌کنید بنابر این رعایت یکسری از اصول ضروری بنظر می‌رسه. در مقدمه‌ی نوشتم هم گفتم که قصد ندارم درباره‌ی یک طرح زیبا حرف بزنم و بیشتر نظرم بر احترام به کاربر، و متوجه هستم که نظرم کمی افراطی بنظر می‌رسه؛ فکر می‌کنم در یک پست جداگانه به این موضوع بپردازم.
   ضمنا منظور من از جایگزینی فلش و آژاکس با CSS اشاره به اون بخش از محتوای سایت که به‌ش مالتی مدیا اتلاق می‌شه (در مورد فلش) و یا عملگر‌هایی که با آژاکس نوشته می‌شه نیست، منظور من استفاده از فلش و آژاکس برای خلق افکت‌های بصری (UI) که در اینصورت می‌شه از CSS بجای این کار استفاده کرد. ممنون که نظرت رو گفتی فکر می‌کنم به روشن‌تر شدن قضیه کمک می‌کنه.

7. بازتاب: عمران ۲.۰ » پاسخ به یک دوست یا چرا من گوگل ریدر را می‌پرستم
   ۸م خرداد ۱۳۸۷ در ۱:۰۵ ب.ظ

   @ احمد رضا زاهدی […] دوست عزیزم احمد رضا زاهدی لطف کردن و در مورد نوشته‌ی قبلی من نکاتی رو متذکر شدن که فکر کردم بهتره اولا من هم در یک نوشته‌ی جداگانه به این موضوع بپردازم و هم این که به سوء تفاهم‌هایی که احتمال داره بوجود آمده باشه پاسخ داده باشم. […]

در ارتباط با این نوشته نظر بدهید